هنر بنای ساختمان در نقاشی و رنگ آمیزی در گچبری

کارهای کشته بری در بنایی ساختمان
اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۸
اصول گچبری طرح ها روی سطوح دیوار در بنایی ساختمان
اردیبهشت ۲۸, ۱۳۹۸

هنر بنای ساختمان در نقاشی و رنگ آمیزی در گچبری

هنر بنای ساختمان در نقاشی و رنگ آمیزی در گچبری :

در خدمات بنایی ساختمان هنر نقاشی دیواری از دیرباز جز کارهای ذوقی بشر محسوب می شده و از زمانی که انسان در غار می زیسته انجام می شده است . رنگ آمیزی دیوارها در تمدن سیلک در هزاره پنجم پیش از میلاد و نگاره های فراوانی که بر روی ظروف و ابزارهای چوبی سلاحها انجام می شده بازگو کننده باورها و تمایلات هنری مردمان زمانهای پیش از تاریخ است.

در هنر نقاشی از قواعد هندسی و دانش مهندسی استفاده شده است که این دو مثال بارز از هنرهای سنتی در ایران است و بر وابستگی فنی و هنر تاکید دارد که بنای ساختمان باید هنر آن را داشته باشد.

رنگ و نقاشی اکثراً ساده و بی پیرایه است . فرهنگ و نقاشی دیواری از کهن ترین زمانها در نزد بسیاری از فرهنگها و ملل به صورت یکی از هنرهای کاربردی در معماری رایج بوده است. اما آنچه که در ایران به شکل ویژه انجام می گرفته ، در برابر سایر انواع آن نصب تندیس به مقدار زیاد بر روی آن افزوده است، منطقی تر و پسندیده است. شاید بتوان گفت رنگ اولین عنصر تزئینی بشر در معماری بوده است که بنای ساختمان یا در اصل نقاش از آن استفاده میکند.

رنگ در تزئینات گچبری ها نقش بسزایی دارد با توجه به یافته های باستانشناسی این نکته شایان ذکر است که از نخستین قرون اسلامی اولین گچبریها را رنگ آمیزی کرده اند. در دوره های گذشته رنگ آمیزی تنها منحصر به گچکاری برجسته نبوده بلکه به طرحهای دو بعدی روی سطوح صاف گچ نیز بکار می رفته است.

 

 

در بنایی ساختمان گچبری با توجه به طراحی که در بالا بشرح آن پرداخته شده می توان به طرحهای گرد بر روی سقفها باجرا در می آید اشاره نمود. برای اینکه بر روی سقف پیاده کنیم ابتدا می بایستی نقشه طرح تهیه و پس از نصب میلگرد و رابیتس بندی و آماده کردن زیرسازی بوسیله گچ و خاک و سفیدکاری طرح را گرته کرد و بوسیله ابزارهای مخصوص مانند دمبر طرح های گرد را گچبری و آماده نمود.

یکی دیگر از طرحهای گرد که بر روی سقف بنای ساختمان  می تواند به اجرا درآورد گچبری در سقف (ترنج ) مطابق شکل ۱-۸ می باشد که پس از مرکزیابی و خط کشی با ریسمان کاری اقطار سطح و گرته نمودن طرح بر روی سقف بوسیله قلم گچبری ، قلم برش زمینه ها به شکل پنج بریده شده ، گچ زمینه خالی شده و به وسیله سایر قلمهای گچبری عمل برش ها بعدی و در نتیجه پرداخت زنی نقشهای گچبری بوجود می آید و نقوش جالب در سطح گچبری سقف و یا در بدنه در بین قالبها حاصل می گردد. این نقوش با نقاشی و رنگ آمیزی از یکدیگر تفکیک شده و شکلی بسیار دلنشین به گچبری می دهد.

*

طرحهای برجسته بنای ساختمان :

ابزار زنی در خدمات بنایی ساختمان 

گاهی برای زیبایی اطراف اطاق اقدام به خط کشی های برجسته می نمایند که این خط کشی ها پهن و تعداد آن به چند خط موازی و نیم دایره های برجسته و یا مثلث های برجسته می باشد که آنها هر کدام بنامی معروف می باشند و به همه آنها ابزار می گویند و به شرح زیر عمل می گردد.

طریقه عمل – پس از اینکه کار صافکاری با گچ آماده انجام پذیرفت اطراف اتاق را به اندازه دلخواه پایین تر از سقف یک خط افقی کشیده و یک شمشه نازک به اندازه ضخامت ابزار مورد استفاده روی دیوار نصب می کنند ( ابزار از یک تخته ساده به فرم های دلخواه بریده شده است و جای برجستگی شمشه از روی کار دردل ابزار عمق داده که بلندی شمشه در شمشه به طرفی که دست راست حرکت کند حرکت می دهیم در موقع حرکت با دست دیگر مقداری گچ ساخته شده (گچ زنده ) در جلوی ابزار نگه می داریم و ابزار را با فشار دست به حرکت در آورده و روی گچ میکشیم در جاهای خالی ابزار، گچ باقی می ماند و به حالت بریدگی های ابزار گچ در محل کار جاسازی می شود. این عمل را دو یا چند بار تکرار می کنند تا تمام محلهای جا خالی روی کار صاف و صیقلی بشود این کار را می توان چند مرتبه انجام داد و شمشه را جابجا نمود. در محل هایی که زاویه قائمه داشته باشند باید این ابزارها را گرد ساخت و یا دست گچ بری نموده چون ابزار در گوشه ها به خوبی حرکت نمی کند (این ابزارها بنام های چفت – فیلته ای – و الماس تراش و غیره معروف می باشند) محل تلاقی دیوار و سقف را گرد می سازند و به آن گیلویی می گویند.

با تلفیق از گلهای عباسی و گل و برگهای اسلیمی به صورت برجسته به دست بنای ساختمان انجام میشود که آن کار برجسته صفویه می گویند که در دوران صفویه انجام شده و گاهی نیز با تلفیق قطعات آینه و گچبری تزیین گچ آیینه انجام می شود .

پیش بخاری سازی و شومینه سازی  در خدمات بنایی ساختمان ، در بعضی از موارد ساختن پیش بخاری ییا پیش آمدگی در فضا بخاطر نگهداری وسایل و کارهای تزیینی گچبری معمول می باشد. در این روش قبل از گچ کاری اصطلاحاً دست پایین صفحه گچی که اصطلاحاً صفحه تخمیر گفته می شود در درون دیوار شومینه سازی آماده کرده و اطراف آنرا با آجرهای نسوز و سنگ پوشا نیده و اطراف و بالای شومینه را که همان پیش بخاری باشد با ابزار زنی و آینه کاری تزیین می نمایند.

دیدگاه ها بسته شده است